Wchodzi w życie nowe prawo: płaca minimalna 4806 zł w praktyce

§ 1. Co dokładnie się zmieniło

Kwotę płacy minimalnej na 2026 rok ustaliła Rada Ministrów w rozporządzeniu z dnia 11 września 2025 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2026 r. Akt ogłoszono w Dzienniku Ustaw 15 września 2025 r. jako Dz.U. 2025 poz. 1242. Rozporządzenie weszło w życie 1 stycznia 2026 r.

Dokument zawiera dwie kluczowe liczby:

• 4806 zł — minimalne wynagrodzenie za pracę dla osoby zatrudnionej w pełnym wymiarze czasu pracy,
• 31,40 zł — minimalna stawka za każdą godzinę wykonywania umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług.

Podstawą prawną rozporządzenia jest ustawa z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 1773). Ponieważ w Radzie Dialogu Społecznego nie zawarto porozumienia, kwotę określił rząd w trybie przewidzianym w art. 2 ust. 5 tej ustawy. Stawka obowiązuje przez cały rok — w 2026 r. nie ma drugiej podwyżki w lipcu, jak w latach 2023 i 2024.

§ 2. Jak rosła płaca minimalna

Zestawienie pokazuje kwoty obowiązujące w ostatnich latach oraz stawkę na 2027 r., którą rząd ogłosił już w Dzienniku Ustaw.

Rozbicie pensji minimalnej w 2026 r. (pracownik z PIT-2, podstawowe koszty uzyskania przychodu):

Łączny miesięczny koszt pracodawcy przy płacy minimalnej to ok. 5790,28 zł (wynagrodzenie brutto plus składki finansowane przez pracodawcę, w tym Fundusz Pracy i FGŚP, przy składce wypadkowej 1,67%).

§ 3. Kogo dotyczą nowe kwoty

§ 4. Obowiązki pracodawcy i kary

Pracodawca odpowiada za to, aby wynagrodzenie każdego pracownika — liczone według zasad z ustawy — nie spadło poniżej obowiązującego minimum. W praktyce oznacza to:

• podniesienie pensji od 1 stycznia 2026 r. wszystkim osobom, które zarabiały mniej niż 4806 zł brutto (przy pełnym etacie),
• aneks do umowy, jeśli wynagrodzenie zapisano w niej kwotowo; gdy w umowie wpisano „wynagrodzenie minimalne”, wystarczy poinformować pracownika o nowej kwocie,
• wypłatę wyrównania, gdy w danym miesiącu wynagrodzenie nie osiągnęło minimum,
• przy zleceniach — ewidencjonowanie liczby przepracowanych godzin i wypłatę co najmniej 31,40 zł za każdą z nich, nie rzadziej niż raz w miesiącu.

Nadzór sprawuje Państwowa Inspekcja Pracy. Wypłata wynagrodzenia niższego niż minimalne jest wykroczeniem przeciwko prawom pracownika (art. 282 Kodeksu pracy), zagrożonym grzywną od 1000 do 30 000 zł. Taka sama grzywna grozi za zaniżenie minimalnej stawki godzinowej przy umowach zlecenia. Niezależnie od kary pracownik lub zleceniobiorca może dochodzić zaległej kwoty przed sądem.

§ 5. Co jeszcze zmienia się razem z płacą minimalną

Kwota 4806 zł jest punktem odniesienia dla wielu innych świadczeń. W 2026 r. przekłada się to m.in. na:

• dodatek za pracę w nocy — 20% stawki godzinowej wyliczonej z płacy minimalnej,
• minimalną podstawę zasiłku chorobowego przy pełnym etacie — 4147,10 zł,
• maksymalną odprawę przy zwolnieniach grupowych — 15-krotność płacy minimalnej, czyli 72 090 zł,
• minimalne odszkodowanie za mobbing lub dyskryminację — co najmniej 4806 zł,
• kwoty wolne od potrąceń z pensji (np. przy egzekucji komorniczej),
• wynagrodzenie za przestój i czas gotowości do pracy, które nie może być niższe niż minimum.

Warto pamiętać o kolejnym kroku: rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 września 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1213) podnosi płacę minimalną od 1 stycznia 2027 r. do 4950 zł brutto, a stawkę godzinową do 32,30 zł. Równolegle trwają prace nad nową ustawą o minimalnym wynagrodzeniu, która ma dostosować polskie przepisy do unijnej dyrektywy o adekwatnych wynagrodzeniach — do czasu jej uchwalenia obowiązuje ustawa z 2002 r.

§ 6. Co zrobić, jeśli dostajesz mniej niż minimum

1. Sprawdź pasek wynagrodzenia. Odejmij od kwoty brutto składniki, których nie wlicza się do minimum (nadgodziny, dodatek nocny, stażowy). Pozostała suma powinna wynosić co najmniej 4806 zł przy pełnym etacie lub odpowiednią część przy niepełnym.
2. Zbierz dokumenty. Zachowaj umowę, aneksy, paski płacowe, potwierdzenia przelewów, a przy zleceniu — własną ewidencję godzin.
3. Zwróć się do pracodawcy na piśmie. Krótko wskaż, za które miesiące brakuje wyrównania i jakiej kwoty. Często to wystarcza, bo błąd wynika z niezaktualizowanej umowy.
4. Złóż skargę do PIP. Jeśli pracodawca nie reaguje, możesz złożyć skargę do okręgowego inspektoratu pracy — także elektronicznie. Na życzenie inspekcja nie ujawnia danych skarżącego.
5. Rozważ pozew do sądu pracy. Roszczenia o wynagrodzenie przedawniają się po 3 latach. Pracownik nie ponosi opłaty sądowej od pozwu, jeśli wartość sporu nie przekracza 50 000 zł.

§ Źródło informacji

Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Przedstawiamy w nim w przystępny sposób najważniejsze założenia nowych przepisów, aby ułatwić obywatelom ich zrozumienie. Materiał nie stanowi porady prawnej ani podatkowej.